I. CHÂM NGÔN

“Abidan.”

“Dạ, thưa Đức Vua.”

“Hãy nói cho ta biết ý nghĩa của câu cách ngôn này: ‘Hãy làm công trình phụ trợ và trồng cấy xong đã; rồi hẵng xây dựng ngôi nhà của ngươi.’” [Sách Cách ngôn: 24:27].1

Abidan sợ hãi khi thấy mọi việc lại khởi đầu theo cách này. Đứng cạnh nhà vua trong sân riêng của Người đã đủ tồi tệ lắm rồi, thế mà lại còn bị cật vấn bởi con người hùng mạnh và giàu có nhất thế gian này nên tinh thần của cậu bé gần như bị suy sụp. “Con không biết ạ. Con không thông minh lắm trong chuyện này. Con xin lỗi vì đã khiến Đức Vua thất vọng.”

“Không phải cứ trả lời được là không hổ thẹn, con trai ạ; không phải chưa tìm ra được câu trả lời là đáng hổ thẹn. Hãy lắng nghe khi ta nhắc lại câu cách ngôn này nhé.”

Solomon nhắc lại câu cách ngôn đó và chờ đợi.

Một giọt mồ hôi chảy dọc sống lưng Abidan. “Hãy làm công trình phụ trợ và trồng cấy xong đã; rồi hẵng xây dựng ngôi nhà của ngươi.”

“Tốt. Hãy nhắc lại nào.”

Abidan nhắc lại câu cách ngôn thêm ba lần nữa.

“Bây giờ con đã nhớ được lời rồi nhưng còn chưa hiểu được ý nghĩa. Hãy nói cho ta biết câu cách ngôn đó dạy con điều gì nào.”

Abidan thoáng nghĩ đến việc nói dối, nhưng nếu giả dối với nhà vua sẽ làm cho cha cậu phải hổ thẹn và chắc chắn sẽ làm cho nhà vua tức giận. “Nó dạy rằng việc xây dựng một ngôi nhà là không quan trọng. Làm việc chăm chỉ mới là quan trọng nhất ạ.”

Solomon chau mày. “Ngôi điện lớn này, con vừa mới thấy đấy, con nghĩ là nó không quan trọng sao?”

“Tất nhiên không phải thế ạ, thưa Đức Vua. Nó là ngôi điện tráng lệ, ngôi điện đẹp nhất mà Người đã xây dựng nên.”

“Đúng thế.”

“Con đã trả lời sai rồi ạ.”

Lần này, vua Solomon mỉm cười. “Câu này cũng đúng. Hãy thử lại xem sao nào.”

Abidan ngẫm nghĩ để tìm lời diễn đạt. Một lát sau, cậu nói. “Câu cách ngôn dạy rằng, nếu một người chưa đáp ứng được nhu cầu trước mắt của mình thì người đó không thể đáp ứng nổi những nhu cầu tương lai của mình.”

“Chính xác!” Solomon vỗ vai Abidan, mạnh đến nỗi làm nhói đau cơ thể cậu bé. “Nhưng còn một ý nữa. Tại sao lại trồng cấy trước, xây nhà sau?”

Abidan nhẩm luyện để trả lời. “Nếu một người không trồng cấy thì gia đình người đó không có thức ăn. Một ngôi nhà đẹp sẽ chẳng ích gì cho người đó.”

“Zerah sẽ rất tự hào về con. Con có thể nói cho cha con biết rằng con đã làm cho ta hài lòng.”

“Cảm ơn Đức Vua.”

Vẫn còn nhiều điều nữa cần phải học. Con và cha con làm ruộng ư?”

Abidan lắc đầu. “Không ạ, thưa Đức Vua, cha con làm nghề mộc và dạy con nghề đó ạ.” Abidan tin chắc là nhà vua đã biết điều này.

“Thế thì, câu cách ngôn đó không có ích gì với con sao?”

Solomon bước lại gần đài phun nước, ngồi lên chiếc ghế dài bằng đá được chạm khắc rất đẹp, và ra hiệu cho Abidan cũng làm như ông.

Abidan nghi ngại câu trả lời sẽ là “không”. “Câu cách ngôn có thể có nhiều nghĩa ạ.”

“Tốt lắm, Abidan ạ. Câu cách ngôn đó có ý nghĩa gì đối với con nào?”

Mỗi câu hỏi đều làm cho tâm trí của Abidan sâu sắc hơn nhưng cũng làm cho cậu phải suy nghĩ căng hơn. “Con… con đang khiến Người thất vọng, thưa Đức Vua.”

Solomon nhẹ nhàng nói, “Không, Abidan, con không làm cho ta thất vọng đâu. Con đến đây để học hỏi. Sự khôn ngoan chỉ đến với những người tìm kiếm nó chứ không đến với những người chờ đợi nó. Con có hiểu không?”

“Con hiểu.”

“Thế thì hãy nói cho ta biết, câu cách ngôn đó có ý nghĩa như thế nào đối với con.”

Abidan hít vào một hơi thật sâu, sau đó thở ra từ từ. “Đối với một người nông dân thì trước hết phải trồng cấy đã, để cho gia đình có đủ thức ăn, và trồng cấy trước khi xây dựng ngôi nhà, thì… thì… Con phải làm trước… việc làm hôm nay sẽ mang lại điều tốt lành cho ngày mai.”

Tiếng cười của Solomon thông thái vang vọng khắp sân, khiến những con bồ câu phải giật mình bay lên. “Đúng rồi, Abidan, sự khôn ngoan đã tìm thấy con và con cũng đã tìm được sự khôn ngoan rồi đấy.”

Nhà vua nghiêng người về phía trước và nhúng tay mình vào đài phun nước. “Hãy cho ta biết, nước này đến được tay ta bằng cách nào?”

“Người đã nhúng tay mình vào nước ạ.”

“Thế tại sao nước lại đến đây được?”

Abidan chau mày. “Con cho rằng có ai đó đã đổ nước vào đài phun nước.”

“Và…”

“Và người ta đã mang nước đổ vào đài phun nước vì đã xây đài phun nước, đài phun nước được xây vì đã xây cái sân, và cái sân được xây vì cung điện…”

“Ta cho rằng con đã tìm ra điểm mấu chốt rồi đấy, Abidan ạ. Người khôn ngoan sẽ làm việc thứ nhất trước, làm việc thứ hai sau, cứ như thế.”

“Nhưng làm thế nào để biết được việc nào cần làm trước tiên ạ?”

“Hôm nay con đi bộ đến đây có phải không?”

“Vâng, thưa Đức Vua.”

“Con đường con đi trước tiên là con đường nào?”

“Con đường trước cửa nhà con ạ.”

“Với một người đàn ông thì công việc của anh ta, tiền bạc của anh ta đều quan trọng như nhau. Con khởi đầu ở nơi con đang đứng, nhưng con cũng phải có một cái đích để mà đến.Một người đang làm việc hôm nay, nhưng tâm trí của người đó phải nghĩ về ngày mai.”

Solomon nhắm mắt lại và ngoảnh mặt về phía mặt trời buổi sáng. “Điều đó có vẻ đơn giản đối với con phải không, Abidan?”

“Con không biết tại sao, thưa Đức Vua, nhưng rất đơn giản ạ.”

“Thật ra, sự khôn ngoan rất đơn giản, nhưng có được nó lại rất khó khăn.” Nhà vua cúi xuống nhìn thẳng vào mắt Abidan. “Người khôn ngoan lập kế hoạch và tiếp tục lập kế hoạch.”

“Con hiểu.”

Có tiếng hắng giọng tế nhị ở phía sau họ. Solomon và Abidan cùng quay lại. Viên quan hầu cận đã dẫn Abidan vào sân đang đứng cách họ một khoảng ngắn nhưng im lặng không nói gì. Solomon gật đầu. “Ta phải đi đây. Ta sẽ gặp lại con vào ngày mai. Cho ta gửi lời hỏi thăm sức khỏe cha mẹ con nhé.”

“Ngày mai ạ?”

Solomon đứng dậy. “Một người không thể trở nên khôn ngoan chỉ trong một ngày, Abidan ạ.”

I. CHÂM NGÔN
Đánh giá bài viết