Nay tự nhiên xem quảng cáo của cà phê Trung Nguyên thấy có câu nói khá hay: “Sách vừa là bạn vừa là thầy”, làm mình nghĩ ngay đến Những tấm lòng cao cả của nhà văn người Ý Edmondo De Amicis. Chắc đây là cuốn sách mà thể hiện rõ rệt nhất ý nghĩa từ câu nói đó: mang tính giáo dục cực kì cao. Điều này không có nghĩa là các cuốn sách cho thiếu nhi khác không có (bởi vì sách văn học cho thiếu nhi thì điều này là thiết yếu rồi), ý mình là  những bài học từ Những tấm lòng cao cả khi bạn hay ngay cả trẻ con đọc xong sẽ thấy ngay, không cần phải suy ngẫm gì. Cũng hơi mông lung nhỉ, thôi thì hãy cố đọc tiếp bài review này nhé, bạn sẽ hiểu ngay thôi.

Giới thiệu đôi chút thì cuốn này thuộc danh sách những truyện cho thiếu nhi KINH ĐIỂN, đến mức mà theo mình cảm nhận thì nếu bạn là người ham mê đọc sách, chắc chắn đã từng đọc rồi (đây là cảm nhận thôi nhá), hoặc ít nhất cũng biết đến tên sách. Khi mình còn học cấp 1, cấp 2 ý, đi đâu cũng nhìn thấy cuốn này luôn, đâm ra là mình cũng muốn đọc xem ra sao. Trải qua nhiều lần in, tái bản và nhiều nhà phân phối thì hình thức sách thay đổi muôn hình vạn trạng rồi, cũng khó có thể nhận xét được chất lượng về bìa, giấy, chữ nên mình xin phép không nói về hình thức được. À, nhiều bạn hay quan tâm đến độ dày của sách, cuốn mình đang có in ở khổ 12,5 cm × 20,5 cm có tổng cộng 335 trang kể bìa. Với khổ sách như vậy mình thấy cầm khá vừa tay, độ dày vừa phải, vừa đủ đọc xong trong một ngày cuối tuần đẹp trời.

Truyện được thể hiện dưới hình thức một cuốn nhật kí của một cậu bé người Ý Enrico Bottini, hàng ngày ghi lại những việc lớn nhỏ diễn ra trong đời học sinh của cậu cùng những cảm tưởng và suy nghĩ của chính cậu. Nhân vật trong nhật ký là các cô giáo, thầy giáo, các bạn học, là bố, mẹ Enrico, cùng bố mẹ các bạn. Mỗi người một vẻ, có đặc điểm nhất định về  mặt thể chất và tinh thần. Mỗi tháng, thầy giáo cho phép đọc một truyện trong lớp; mỗi tháng, bố hay mẹ viết cho con một lá thư. Các thư và truyện ấy đều được xếp trong quyển nhật kí. Ghi chép trong mười tháng đó là một cuốn truyện nhỏ về năm học của cậu bé mười một tuổi. Đến đây, có thể nhiều người cho rằng, vậy thì nội dung sẽ chẳng có gì hay vì chỉ là cuốn nhật kí với những sự việc nhàm chán, hay thiên về giáo dục sáo rỗng. Qua bút mực của trẻ con, De Amicis đã viết một thiên trường ca cảm động về nghề dạy học, với những hình tượng cô giáo, thầy giáo khó mà quên được. Các thầy cô dạy trẻ phải thật thà, dũng cảm, giúp đỡ người khác, dẹp tính ích kỉ,… bằng những dẫn chứng, câu chuyện xảy ra ngay xung quanh. Không chỉ nhắc đến vai trò giáo dục của nhà trường mà vai trò của gia đình cũng được khắc họa rõ nét: Bố mẹ Enrico khi ngay ở trong nhà viết cho con một lá thư để con đọc và suy nghĩ, thư thì khuyên răn, thư thì cảnh cáo, có khi trách mắng. Cách giáo dục tế nhị và sâu sắc như vậy hiệu quả hơn nhiều so với sự mắng nhiếc, to tiếng, hay thậm chí dùng vũ lực với con trẻ. Do vậy, những bài học rút ra từ chính những trang truyện rất rõ ràng, kể đến đâu là hiểu ngay được đến đấy. Vậy nên có thể coi đây như là một người thầy dạy những bài học cuộc sống cho người đọc.

Ebook
Edmondo De Amici
Thiếu nhi

Ngay đầu sách (gần 20 trang) là phần giới thiệu tiểu sử tác giả, những nội dung và cảm nhận của người dịch. Mình thấy phần này hay lắm, giống như bài review nhưng sẽ sâu sắc và hay hơn mình viết rất nhiều. Mở sách ra mà đọc phần này là bạn muốn mua sách luôn. Nói nhỏ là mình cũng trích một số nội dung ở đó vào trong này, hihi. Nội dung nhật kí chia thành 10 tháng, mỗi tháng gồm nhiều câu chuyện nhỏ được đặt tên ngắn gọn theo đúng nội dung như Ngày khai trường, Thầy giáo mới, Một tai nạn, Mùa xuân,… Phải nói là truyện có rất nhiều nhân vật, mỗi người được diễn tả đặc trưng theo một kiểu tính cách như Garone luôn giúp đỡ mọi người, Derotxi luôn đứng đầu lớp, Vottini khoe khoang,… Những nhân vật, sự việc được nhìn nhận dưới sự yêu thương, đồng cảm, luôn hướng mọi thứ đến sự tốt đẹp. Điều này khiến mình thấy cuốn sách vẽ ra một nền giáo dục rất lí tưởng, ở đó các thầy cô luôn hết mực vì học sinh, bố mẹ thì tế nhị và dạy con hết sức sâu sắc. Từ đó bạn đọc sẽ học hỏi được nhiều cái hay từ những câu chuyện đó. Cũng chính tính giáo dục cao như vậy, nên mẩu truyện ngắn Một vụ cãi lộn trích từ cuốn này đã được đưa vào chương trình học môn Tiếng việt tiểu học (thảo nào xưa mình đọc cứ thấy quen quen). Một điểm sáng nữa là những truyện kể hàng tháng như Cậu bé trinh sát người Lomba, Y tá của Tata,…được xen kẽ trong nhật kí cực kì hay, xúc động, ly kì làm mình ấn tượng hơn cả. Hầu như ai đã từng đọc cũng thích phần này nhất.

Nếu như khi mình còn nhỏ, mình sẽ cực kì thích cuốn sách này, vì ở lứa tuổi thiếu nhi, một cuốn dạy những điều hay với những câu chuyện ngắn gần gũi, dễ hiểu, nhân văn thế là quá tuyệt rồi. Đấy là điểm mạnh không thể bàn cãi được. Tuy nhiên, dù vẫn thích như xưa, giờ mình đọc lại thấy cũng có chút điểm yếu nhỏ như đôi khi giọng văn bị thiên về cảm thương quá mức, hay là hơi bị hình tượng hóa chỉ theo một chiều, làm mình thấy nó không chân thật lắm. Mình thường nghĩ ngay là “Ngoài cuộc sống làm gì được những người như vậy’’. Thật ra, đây cũng không phải điểm yếu hay điểm trừ gì cả, vì truyện thì đâu cần phải đúng như ngoài thực tế đâu, đây chỉ là những thứ mà tác giả hướng đến và mong muốn mọi người được như vậy. Đúng là khi lớn lên rồi, cảm nhận cũng thay đổi theo. À có 1 thứ vẫn y nguyên, là mình vẫn bị nhầm lẫn tên nhân vật, nào là Enrico, Garophi, Bottini, Vottini, Garophi,… Tên nhân vật cứ na ná nhau, hic hic, chỉ nhớ nhân vật theo tính cách thôi, chứ theo tên mình chịu luôn.

Nói thế cũng ổn ổn rồi nhỉ, các bạn đã sẵn sàng để đọc chưa?  Mình khuyên cả người lớn (đặc biệt là phụ huynh) và trẻ em đều NÊN đọc, để cảm nhận một xã hội và nền giáo dục đáng mơ ước.

CTV: Tình Phạm