Thiếu Nữ Đánh Cờ Vây

Bạn có thể mua sách giấy tại:

VINABOOK FAHASA ADAYROI

Nếu như chiến tranh đem đến sự hi sinh, đau khổ và mất mát thì tình yêu lại khiến cho ta đắm mình vào men say của dịu ngọt và hạnh phúc. Chiến tranh và tình yêu- hai đề tài luôn song hành với nhau tựa như hình với bóng trên văn đàn. Trong chiến tranh, đau thương và đổ nát, tình yêu luôn xuất hiện như một liều thuốc làm dịu mát tâm hồn, xua đi bạo lực. Ở giữa mưa bom bão đạn, giữa sự sống và cái chết, bằng sức manh của tình yêu, người ta tìm thấy nhau, nương tựa vào nhau, vỗ về và sưởi ấm tâm hồn cho nhau. “Thiếu nữ đánh cờ vây”- một tình yêu đầy tuyệt vọng giữa hai đầu chiến tuyến đã khiến ta liên tưởng đến điều ấy.

“Thiếu nữ đánh cờ vây” của Sơn Táp được viết vào năm 2001. Cùng năm ấy, tác phẩm nhận giải Goncourt dành cho học sinh trung học. “Thiếu nữ đánh cờ vây” đã khắc họa cuộc sống những năm 30 của thế kỉ 20, khi vùng Đông Bắc của Trung Quốc bị Nhật Bản xâm chiếm. Lấy bối cảnh từ những xung đột đẫm máu về kinh tế, chính trị, văn hóa, tác giả đã tạo nên một khoảng trời bình yên nho nhỏ: quảng trường Thiên Phong- nơi một cô gái Trung Hoa và một anh lính Nhật cùng chơi cờ vây, để rồi sau đó họ dính mắc vào những ván cờ kì ảo, cũng như ván cờ lớn lao của chính cuộc đời họ.

Câu chuyện đan xen giữa lời tự thuật của cô gái và chàng trai, mở đầu là lời tự thuật của cô gái. Cô là một thiếu nữ 16 tuổi bình thường như bao người con gái khác với bím tóc đuôi sam và đôi mắt “một mí như vành lá liễu được vẽ khéo léo trên khuôn mặt”. Thế nhưng, mối quan tâm của cô không phải là thời trang, không phải là những lời đồn thổi về cuộc sống riêng tư của hoàng hậu, cô dành niềm say mê mãnh liệt cho cờ vây, như một kẻ ngoại đạo. Theo Sơn Táp miêu tả, cô thuần khiết mà không ngây thơ, thông minh chứ không tàn nhẫn. Ẩn sau vẻ ngoài của một thiếu nữ 16 tuổi là tâm hồn đang cuộn sóng dữ dội, tự do, ngông cuồng và liều lĩnh. Tính cách đó phần nào thể hiện qua lối chơi “ngông và xốc” của cô cùng những lời tự bạch về cuộc sống. Cô thiếu nữ trước ngưỡng cửa vào đời cũng không tránh khỏi những rung động si mê, khát vọng tình yêu và sai lầm tuổi trẻ. Cô bước chân vào cuộc sống người lớn, khám phá tình yêu và tình dục với một chàng sinh viên kháng chiến. Dù ban đầu rất phấn khích nhưng về bản chất, cô luôn sợ thế giới ấy, cái hiện thực dối lừa và rách nát, “một xứ sở buồn bã đầy những hư ảo”. Sau những sai lầm, thất bại và tuyệt vọng, cuối cùng cô cũng nghiệm ra: cuộc đời chỉ như một ván cờ vây.

Sau lời tâm sự của cô gái là những suy nghĩ của chàng trai. Anh là một đứa con hiếu thảo và sẵn sàng hiến dâng tất cả vì vinh quang của Tổ quốc. Hưởng một nền giáo dục khắc nghiệt, anh trở nên lạnh lùng, tàn nhẫn, nhưng không hẳn là một kẻ ác: “Sự độc ác của binh lính chúng tôi bắt nguồn từ một nền giáo dục khắc nghiệt. ….Nhưng hành hạ người vô tội khiến tôi ghê tởm”. Sâu thẳm trong tâm hồn phức tạp và đầy những rối ren ấy vẫn là sự khao khát tình yêu thương, yêu và được yêu. Rời xa Tổ quốc thân yêu, anh lên đường đến với xứ Mãn Châu bằng lòng tự tôn dân tộc và lí tưởng của một người lính. Và cũng như bao người lính Nhật khác, anh có những lí lẽ chắc nịch để biện minh cho tội ác của chiến tranh xâm lược: ““Nền văn minh lâu đời này đã co lại dưới triều đại Mãn Châu, chối bỏ sự mở cửa, khoa học và hiện đại, nó đang sống sót bằng cách nhường dần đất đai và sự tự chủ của mình”. Là một người lính, nay sống mai chết là chuyện thường tình, vì thế, anh cũng chỉ có thể tìm sự thỏa mãn tạm thời ở những cô kĩ nữ, họ đến với nhau bằng một tín ngưỡng “tinh khiết gần như tôn giáo”. Người lính ấy sống vì Tổ quốc, chết vì Tổ quốc, nhưng cuối cùng, cuộc đời anh lại chỉ vì thiếu nữ đánh cờ vây mà rẽ sang một hướng anh cũng không bao giờ ngờ tới: phản bội gia đình và Tổ quốc.

Thế giới của chàng trai là doanh trại, là phạm nhân chiến tranh, là tù ngục và thuốc súng. Thế giới của cô gái là một gia đình quý tộc đã sa sút, là trường trung học nữ sinh tẻ nhạt, là đoàn thể thanh niên chống Nhật và ba tỉnh vùng Đông Bắc Trung Quốc đang rên xiết dưới gót giày xâm lược. Hai số phận đen trắng tựa như hai đường thẳng song song ấy bất ngờ hội tụ tại một điểm, đó là quảng trường Thiên Phong- thế giới dành cho những kẻ mê cờ vây. Họ tìm hiểu nhau qua từng nước đi, khám phá tâm hồn nhau như những người kì thủ nắm bắt tâm lí đối phương. Trong khi lối chơi của cô ngông và xốc, tự do, phóng khoáng thì anh lại lạnh lùng và tao nhã. Chỉ bằng tiếng các quân cờ di chuyển thôi, họ cũng có thể hiểu tâm trạng đối phương như thế nào. Tiếng kêu trầm đục cho biết tâm trạng u ám. Tiếng kêu ngắn, sắc và trong veo thể hiện sự tự tin và tâm hồn đã lấy lại sức sống. Qua từng nước đi, từng lần song đấu, họ hiểu rõ tâm hồn đối phương, họ yêu nhau mà chẳng cần biết tên hay lai lịch, họ khao khát tình yêu nhưng những cảm xúc đành phải chôn chặt trong tim, đau đớn, câm lặng. Họ yêu nhau nhưng chỉ có thể chạm vào nhau nhờ những ngọn gió trên quảng trường Thiên Phong bởi đơn giản, họ cũng chỉ là hai quân đen trắng trên bàn cờ số phận- hai quân cờ ở hai đầu chiến tuyến.

Họ gặp lại nhau, nhưng không phải là để cùng chơi cờ vây nữa mà là đối mặt trên ván cờ đời. Cô bàng hoàng nhận ra anh là kẻ thù của dân tộc mình nhưng anh còn xót xa hơn nữa vì phải làm tổn thương người mình yêu. Họ đã chọn cái chết để được ở bên cạnh người kia, để được cùng nhau chơi cờ ở thế giới bên kia. Tiếng súng vang lên lạnh lẽo khi những lời yêu còn chưa được thổ lộ, khi mà đến cái tên cũng chưa kịp thốt ra nơi đầu lưỡi: “Tên em là…”.

Khép lại trang sách, những tình yêu đầy bi thương bị hủy hoại bởi chiến tranh trong tác phẩm không thôi ám ảnh người đọc. Họ đã sống, đã yêu, và bằng cách nào đó, họ tìm đến sự giải thoát vào cờ vây, vào nghệ thuật, nơi không có tiếng bom, tiếng súng, những phiền muộn, lo âu và cái ác. Giữa chiến tranh và cái chết cận kề, ta vẫn tìm thấy những nét đẹp phảng phất ẩn lấp sâu kín trong tâm hồn người, trong những nước cờ tài hoa, tinh tế. Và phải chăng, Sơn Táp miêu tả rất rõ thế giới nội tâm của hai nhân vật chính, nhưng lại không đề cập đến cái tên của họ, là để họ đại diện cho biết bao chàng trai cô gái trong chiến tranh xâm lược, những con người đã bị lớp bụi thời gian xóa nhòa vĩnh viễn:

“Mặt trăng đâu còn nữa

Mùa xuân không còn là mùa xuân năm xưa

Chỉ còn lại mình tôi

Vẫn là tôi thưở ấy

Mai đây chúng tôi sẽ trở thành cát bụi. Nào có ai bận tâm về mối tình của một người lính”.

Bạn có thể mua sách giấy tại:

VINABOOK FAHASA ADAYROI

Bạn vừa đọc xong Thiếu Nữ Đánh Cờ Vây thuộc chuyên mục Review Sách trên NakoVN.Com. Nếu thấy hay hãy chia sẻ bài viết này tới người thân của bạn nhé!

Thiếu Nữ Đánh Cờ Vây
Đánh giá bài viết